# تفاوت قرارداد کار موقت و دائم در قانون کار
در دنیای پیچیده روابط کار، شناخت انواع قراردادهای استخدامی از اهمیت بالایی برخوردار است. دو نوع اصلی از این قراردادها که در قانون کار ایران به رسمیت شناخته شدهاند، قرارداد کار موقت و قرارداد کار دائم هستند. آگاهی از تفاوتهای بنیادین این دو نوع قرارداد، نه تنها برای کارفرمایان بلکه برای کارگران نیز حیاتی است تا بتوانند با درک صحیح از حقوق و تکالیف خود، تصمیمات آگاهانهای اتخاذ کنند. این مقاله به بررسی جامع و مقایسهای این دو نوع قرارداد، با تمرکز بر تعاریف، ملاحظات حقوقی و عملی، هزینهها، بایدها و نبایدها و راهنماییهای کاربردی میپردازد.
##
تعریف
برای درک تفاوتهای اساسی بین قرارداد کار موقت و دائم، ابتدا لازم است تعریفی دقیق از هر یک ارائه دهیم. این تعاریف، مبنای اصلی تفاوت در حقوق و تعهدات طرفین را مشخص میکنند.
###
قرارداد کار دائم
قرارداد کار دائم، همانطور که از نامش پیداست، قراردادی است که برای مدت نامحدود منعقد میشود. این نوع قرارداد، اصل و مبنای روابط کار در قانون کار ایران محسوب میشود و به کارگر امنیت شغلی بیشتری میبخشد. در این قرارداد، جز در موارد مشخصی که در قانون تصریح شده است (مانند قصور، عدم رعایت مقررات یا تعدیل نیرو با مجوز مراجع ذیصلاح)، کارفرما نمیتواند به راحتی اقدام به فسخ قرارداد کند. هدف اصلی از قرارداد دائم، ایجاد یک رابطه استخدامی پایدار و بلندمدت است که در آن کارگر برای سالیان متمادی در یک مجموعه مشغول به کار باشد. تمامی حقوق و مزایای قانونی، از جمله سنوات، حق بیمه، مرخصی و… به طور کامل و بدون محدودیت زمانی شامل حال کارگر میشود.
###
قرارداد کار موقت
قرارداد کار موقت، بر خلاف قرارداد دائم، برای مدت زمان مشخص یا برای انجام کار معین (پروژهای) منعقد میشود. در این نوع قرارداد، زمان شروع و پایان همکاری به صراحت ذکر میگردد. ماهیت کاری که تحت پوشش قرارداد موقت انجام میشود، معمولاً دارای سررسید یا پایان مشخصی است، هرچند که در عمل، بسیاری از مشاغل با ماهیت دائم نیز تحت قالب قرارداد موقت اداره میشوند که این امر میتواند منجر به چالشهای حقوقی شود. پس از اتمام مدت قرارداد موقت، رابطه کارگر و کارفرما به پایان میرسد، مگر اینکه قرارداد تمدید شود یا به دائم تبدیل گردد. حقوق و مزایای کارگر در قرارداد موقت نیز مطابق قانون کار است، اما امنیت شغلی وی به دلیل محدودیت زمانی، کمتر از کارگر دائم است.
###
تفاوتهای کلیدی در تعریف
تفاوت اصلی و بنیادی این دو نوع قرارداد در “مدت زمان” آن است. قرارداد دائم فاقد تاریخ انقضا است و تا زمانی که یکی از طرفین (با رعایت تشریفات قانونی) قصد فسخ آن را نداشته باشد، ادامه مییابد. در حالی که قرارداد موقت دارای تاریخ پایان مشخصی است و با رسیدن به آن تاریخ، خود به خود خاتمه مییابد. این تفاوت در مدت زمان، پیامدهای عمیقی بر حقوق و تکالیف هر دو طرف خواهد داشت.
##
موارد مهم قبل، حین و بعد
شناخت موارد مهمی که قبل، حین و پس از انعقاد و اجرای قراردادهای کار موقت و دائم مطرح میشوند، برای هر دو طرف قرارداد، یعنی کارگر و کارفرما، ضروری است.
###
قبل از انعقاد قرارداد
* **برای کارفرما:**
* **نیازسنجی دقیق:** کارفرما باید با دقت ارزیابی کند که آیا نیاز به استخدام نیروی کار برای یک پروژه خاص و محدود است (موقت) یا برای پستی با ماهیت دائمی و مستمر (دائم). سوءاستفاده از قرارداد موقت برای مشاغل دائم میتواند منجر به مشکلات حقوقی شود.
* **آمادگی برای تعهدات:** در قرارداد دائم، کارفرما باید برای تعهدات بلندمدت مالی و حقوقی آمادگی داشته باشد.
* **مشاوره حقوقی:** دریافت مشاوره حقوقی برای اطمینان از صحت و انطباق مفاد قرارداد با قانون کار، به ویژه در مورد قراردادهای موقت و پروژهای.
* **برای کارگر:**
* **شناخت ماهیت کار:** کارگر باید ماهیت شغلی که پیشنهاد شده است (دائم یا موقت) را به دقت بررسی کند و پیامدهای هر یک را بشناسد.
* **بررسی مفاد قرارداد:** مطالعه دقیق تمامی بندها، شرایط و تعهدات قید شده در قرارداد، از جمله مدت زمان، حقوق، مزایا، شرایط فسخ و…
* **سوال پرسیدن:** در صورت وجود هرگونه ابهام، کارگر باید از کارفرما یا مشاور حقوقی سوال کند.
* **امنیت شغلی:** آگاهی از سطح امنیت شغلی در هر نوع قرارداد و ارزیابی آن با اهداف شخصی.
###
حین اجرای قرارداد
* **برای کارفرما:**
* **رعایت حقوق و تکالیف:** کارفرما موظف به رعایت کامل تمامی حقوق و مزایای قانونی کارگر در هر دو نوع قرارداد است.
* **مدیریت قرارداد:** در قراردادهای موقت، پیگیری تاریخ پایان قرارداد و تصمیمگیری برای تمدید یا خاتمه آن.
* **محیط کار ایمن:** فراهم آوردن محیط کار ایمن و بهداشتی برای هر دو نوع کارگر.
* **ثبت سوابق:** ثبت دقیق حضور و غیاب، پرداختها، مرخصیها و سایر سوابق مرتبط با کارگر.
* **برای کارگر:**
* **انجام وظایف:** انجام مسئولیتها و وظایف شغلی مطابق با قرارداد و دستورالعملهای کارفرما.
* **آگاهی از حقوق:** اطلاع از حقوق و مزایای خود و در صورت لزوم، پیگیری آنها.
* **ثبت مستندات:** نگهداری کپی قرارداد، فیش حقوقی، و هرگونه مدرک مرتبط با سوابق کاری.
* **قانون تبدیل وضعیت:** در قرارداد موقت، توجه به امکان تبدیل وضعیت به دائم پس از گذراندن دورههای مشخص (طبق رویه و عرف یا بخشنامههای خاص، هرچند قانون صراحتاً تعداد تمدید را محدود نکرده است).
###
بعد از اتمام قرارداد
* **برای کارفرما:**
* **تسویه حساب:** در هر دو نوع قرارداد، کارفرما موظف به تسویه حساب کامل با کارگر، شامل پرداخت حقوق معوقه، مزایای پایان کار، سنوات (در صورت شمول) و سایر مطالبات قانونی است.
* **صدور گواهی کار:** صدور گواهی پایان کار برای کارگر.
* **بیمه بیکاری:** ارائه معرفینامه به سازمان تأمین اجتماعی برای کارگر دائم (و در برخی موارد موقت که مشمول قانون کار باشند) جهت بهرهمندی از بیمه بیکاری در صورت فسخ قرارداد از سوی کارفرما.
* **تبدیل وضعیت:** در مورد قراردادهای موقت، در صورت نیاز به ادامه همکاری، انعقاد قرارداد دائم یا تمدید قرارداد موقت جدید (با رعایت تشریفات قانونی).
* **برای کارگر:**
* **دریافت مطالبات:** اطمینان از دریافت تمامی مطالبات قانونی خود از کارفرما.
* **دریافت گواهی کار:** دریافت گواهی پایان کار و سایر مدارک مربوطه.
* **پیگیری بیمه بیکاری:** در صورت فسخ غیرارادی قرارداد دائم، پیگیری مراحل دریافت بیمه بیکاری از سازمان تأمین اجتماعی.
* **بررسی تبدیل وضعیت:** در قرارداد موقت، در صورت عدم تمدید یا تبدیل وضعیت، جستجوی شغل جدید.
##
هزینهها
هزینهها برای کارفرما و حتی به نوعی برای کارگر، در قراردادهای کار موقت و دائم میتواند متفاوت باشد. این تفاوتها عمدتاً ناشی از تعهدات بلندمدت یا کوتاهمدت و میزان امنیت شغلی هستند.
###
هزینهها برای کارفرما
* **حقوق و مزایا:** در هر دو نوع قرارداد، کارفرما موظف به پرداخت حقوق و مزایای قانونی (شامل حقوق پایه، عیدی، سنوات، حق مسکن، بن کارگری و غیره) است. تفاوت عمدهای در این بخش وجود ندارد، مگر اینکه در قرارداد موقت برخی مزایای شغلی بلندمدت که به پایداری شغل وابسته است، ممکن است کمتر مورد توجه قرار گیرد.
* **حق بیمه تامین اجتماعی:** حق بیمه سهم کارفرما (معمولاً ۲۳ درصد) در هر دو نوع قرارداد پرداخت میشود. اما در قراردادهای موقت، ممکن است در صورت عدم تمدید و نیاز به جذب نیروی جدید، هزینههای اداری مربوط به استخدام مجدد، مصاحبه و آموزش اولیه برای کارفرما تکرار شود.
* **سنوات خدمت (مزایای پایان کار):**
* **قرارداد دائم:** کارفرما موظف است در پایان هر سال، معادل یک ماه آخرین حقوق به عنوان سنوات (مزایای پایان کار) به کارگر پرداخت کند. در صورت فسخ قرارداد از سوی کارفرما بدون دلیل موجه، میزان سنوات میتواند افزایش یابد.
* **قرارداد موقت:** کارفرما موظف است در پایان قرارداد موقت، به نسبت مدت کارکرد، مزایای پایان کار را محاسبه و پرداخت کند. گاهی اوقات این پرداخت به صورت سالانه انجام میشود. در صورت تمدید مکرر قرارداد موقت بدون پرداخت سنوات، این مبلغ تجمیع شده و در پایان همکاری به کارفرما تحمیل میشود.
* **هزینههای مربوط به فسخ/تعدیل:**
* **قرارداد دائم:** فسخ قرارداد دائم توسط کارفرما (به جز در موارد استعفا، بازنشستگی، از کار افتادگی کلی و فوت) مشمول شرایط و مقررات پیچیدهتری است و میتواند هزینههای بالایی (مانند حق سنوات، مهلت اتمام کار، و در صورت غیرموجه بودن فسخ، بازگشت به کار یا پرداخت غرامت) را به کارفرما تحمیل کند. همچنین، اخراج یا تعدیل نیرو در قرارداد دائم نیازمند طی مراحل قانونی و مجوز وزارت کار است.
* **قرارداد موقت:** قرارداد موقت با پایان مدت آن خود به خود خاتمه مییابد و معمولاً هزینههای مربوط به فسخ از سوی کارفرما را ندارد، مگر اینکه کارفرما بخواهد قرارداد را قبل از اتمام مدت آن فسخ کند که در این صورت باید مطابق قانون و با پرداخت خسارت به کارگر عمل نماید.
* **هزینههای جذب و آموزش:** در قراردادهای موقت با گردش نیروی انسانی بالا، هزینههای جذب و آموزش نیروهای جدید به طور مکرر میتواند به کارفرما تحمیل شود که در قرارداد دائم به دلیل ثبات شغلی کمتر است.
* **هزینههای حقوقی:** سوءاستفاده از قراردادهای موقت برای مشاغل دائم میتواند منجر به شکایت کارگران و تحمیل هزینههای حقوقی و جریمه به کارفرما شود.
###
هزینهها برای کارگر (به معنای غیرمستقیم یا فرصت از دست رفته)
* **امنیت شغلی:** کارگر در قرارداد موقت، “هزینهای” به نام عدم امنیت شغلی را متحمل میشود. این عدم امنیت میتواند بر برنامهریزیهای مالی و زندگی او تأثیر بگذارد.
* **فرصتهای رشد و آموزش:** گاهی اوقات کارفرمایان سرمایهگذاری کمتری روی آموزش و رشد حرفهای کارگران موقت انجام میدهند، زیرا مدت همکاری آنها محدود است. این میتواند به عنوان فرصت از دست رفته برای کارگر تلقی شود.
* **سود تسهیلات بانکی:** برای دریافت برخی تسهیلات بانکی یا وامها، داشتن قرارداد کار دائم امتیاز محسوب شده و کارگران موقت ممکن است با چالشهایی روبرو شوند یا نتوانند از این مزایا بهرهمند شوند.
در مجموع، انتخاب نوع قرارداد برای کارفرما یک تصمیم استراتژیک است که باید با در نظر گرفتن نیازهای بلندمدت و کوتاهمدت کسبوکار، و همچنین تعهدات قانونی و هزینههای مترتب بر هر نوع قرارداد اتخاذ شود.
##
بایدها و نبایدها
رعایت بایدها و نبایدها در تنظیم و اجرای قراردادهای کار موقت و دائم، هم برای کارفرما و هم برای کارگر، برای جلوگیری از مشکلات حقوقی و ایجاد یک رابطه کاری سالم و پایدار حیاتی است.
###
برای کارفرما
**بایدها:**
* **شفافیت در نوع قرارداد:** ماهیت دائم یا موقت بودن قرارداد را از ابتدا و به وضوح برای کارجو مشخص کنید.
* **رعایت قانون کار:** تمامی قوانین و مقررات مربوط به حقوق، مزایا، ساعت کار، بیمه و شرایط محیط کار را برای هر دو نوع قرارداد دقیقاً رعایت کنید.
* **پرداخت به موقع مزایا:** تمامی حقوق و مزایای قانونی، از جمله عیدی، سنوات، حق مرخصی و… را به موقع و کامل پرداخت کنید.
* **مدیریت صحیح قرارداد موقت:** در صورت استفاده از قرارداد موقت، تاریخهای شروع و پایان قرارداد را به دقت ثبت و پیگیری کنید و در صورت نیاز به تمدید، قرارداد جدیدی با کارگر امضا کنید.
* **توجه به ماهیت شغل:** از قرارداد موقت فقط برای مشاغلی استفاده کنید که ماهیت موقت یا پروژهای دارند. در صورت وجود شغل دائمی در مجموعه، قرارداد دائم منعقد کنید تا از دعاوی احتمالی جلوگیری شود.
* **ثبت سوابق:** کلیه سوابق کاری، حضور و غیاب، پرداختها و… را به دقت و به صورت مستند نگهداری کنید.
**نبایدها:**
* **سوءاستفاده از قرارداد موقت:** از قرارداد موقت به عنوان ابزاری برای فرار از تعهدات بلندمدت قرارداد دائم یا تضییع حقوق کارگر استفاده نکنید.
* **عدم پرداخت سنوات:** پرداخت سنوات (مزایای پایان کار) را به هر بهانهای به تعویق نیندازید یا از آن شانه خالی نکنید.
* **تهدید به فسخ قرارداد:** از موقعیت خود برای تهدید کارگر به فسخ قرارداد (مخصوصاً در قرارداد دائم) بدون دلایل قانونی استفاده نکنید.
* **تبعیض:** بین کارگران موقت و دائم در پرداخت حقوق و مزایا یا فراهم آوردن شرایط کار، بدون دلیل موجه و قانونی تبعیض قائل نشوید.
* **انعقاد قرارداد سفید امضا:** هرگز از کارگر نخواهید که قرارداد سفید امضا کند. این عمل از نظر قانونی باطل و فاقد اعتبار است.
###
برای کارگر
**بایدها:**
* **مطالعه دقیق قرارداد:** قبل از امضای هرگونه قرارداد، تمامی بندها، شرایط و تعهدات آن را به دقت مطالعه کنید. در صورت نیاز از یک فرد مطلع یا مشاور حقوقی کمک بگیرید.
* **آگاهی از حقوق:** از حقوق و مزایای قانونی خود (اعم از حقوق پایه، بیمه، عیدی، سنوات، مرخصی، ساعت کار و…) آگاه باشید.
* **نگهداری نسخهها:** حتماً یک نسخه از قرارداد امضا شده را نزد خود نگهداری کنید.
* **ثبت و مستندسازی:** هرگونه پرداخت، توافق یا ابلاغیه مهمی را به صورت مستند و قابل اثبات نگهداری کنید (مانند فیش حقوقی، رسید پرداخت، پیامهای رسمی).
* **عمل به تعهدات:** به وظایف و تعهدات شغلی خود مطابق با قرارداد و دستورات قانونی کارفرما عمل کنید.
* **پیگیری مطالبات:** در صورت عدم دریافت حقوق و مزایای قانونی، ابتدا از طریق مراجع داخلی شرکت و سپس از طریق مراجع حل اختلاف اداره کار پیگیری کنید.
**نبایدها:**
* **امضای کورکورانه:** هرگز قراردادی را بدون مطالعه کامل و درک مفاد آن امضا نکنید.
* **چشمپوشی از حقوق:** به بهانه نیاز مالی یا ترس از دست دادن شغل، از حقوق قانونی خود چشمپوشی نکنید.
* **امضای قرارداد سفید امضا:** به هیچ عنوان زیر برگه یا قرارداد سفید امضا نکنید.
* **عدم پیگیری:** در صورت مشاهده تخلف یا تضییع حقوق، سکوت نکنید و موضوع را از طریق مراجع ذیصلاح پیگیری کنید.
* **عدم آگاهی از نوع قرارداد:** نسبت به اینکه قراردادتان دائم است یا موقت بیتفاوت نباشید و پیامدهای هر یک را بشناسید.
رعایت این بایدها و نبایدها به ایجاد یک رابطه کاری عادلانه و شفاف کمک میکند و از بروز اختلافات آتی پیشگیری مینماید.
##
راهنماییهای عملی برای اقدام
برای هر دو گروه کارفرمایان و کارگران، درک و اجرای صحیح مفاد مربوط به قراردادهای کار موقت و دائم، نیازمند راهنماییهای عملی است.
###
برای کارفرمایان
1. **تحلیل نیاز شغلی:**
* **شناسایی ماهیت کار:** پیش از استخدام، به دقت ماهیت شغل را بررسی کنید. آیا نیاز به یک تخصص دائمی در ساختار شرکت دارید یا پروژه موقت با زمانبندی مشخص؟
* **مشاوره حقوقی:** در مورد مشاغل با ماهیت پیچیده یا پروژههای خاص، حتماً با یک مشاور حقوقی متخصص در امور کار مشورت کنید تا از انتخاب نوع قرارداد صحیح اطمینان حاصل شود.
2. **تنظیم قرارداد شفاف و کامل:**
* **قید صریح نوع قرارداد:** در متن قرارداد به وضوح نوع آن (دائم یا موقت) و در صورت موقت بودن، تاریخ شروع و پایان را ذکر کنید.
* **مفاد کامل:** تمامی بندهای قانونی از جمله میزان حقوق و مزایا، ساعت کار، محل کار، وظایف، شرایط فسخ و… را به صورت شفاف و بدون ابهام درج کنید.
* **عدم درج شروط خلاف قانون:** هیچ شرطی را که مغایر با قانون کار باشد، در قرارداد نگنجانید، چرا که از نظر قانونی باطل و بلااثر است.
3. **مدیریت قراردادهای موقت:**
* **پایان قرارداد:** در پایان مدت قرارداد موقت، یا قرارداد را تمدید کنید (با امضای قرارداد جدید) یا تسویه حساب کامل انجام دهید.
* **تبدیل وضعیت:** در صورت تمدیدهای مکرر قرارداد موقت برای شغلی با ماهیت دائم، آماده باشید که در مراجع حل اختلاف، احتمالاً قرارداد شما دائم تلقی خواهد شد. بهتر است در این شرایط به فکر تبدیل وضعیت کارگر به دائم باشید.
4. **رعایت حقوق کارگران:**
* **عدم تبعیض:** در اعطای حقوق و مزایای قانونی (بیمه، عیدی، سنوات، مرخصی و…) بین کارگران موقت و دائم تبعیض قائل نشوید.
* **سنوات خدمت:** حتی برای قراردادهای موقت نیز پرداخت سنوات (به نسبت کارکرد) در پایان قرارداد الزامی است.
###
برای کارگران
1. **آگاهی کامل پیش از امضا:**
* **نوع قرارداد:** پیش از هر اقدامی، نوع قراردادی که به شما پیشنهاد شده است (دائم یا موقت) را دقیقاً بدانید و از پیامدهای آن آگاه باشید.
* **بررسی دقیق مفاد:** تمامی صفحات قرارداد را با دقت بخوانید. به بندهای مربوط به حقوق، مزایا، ساعت کار، شرایط فسخ، و به ویژه مدت قرارداد توجه کنید.
* **پرسش ابهامات:** در صورت وجود هرگونه ابهام یا سوال، حتماً از کارفرما یا نماینده او بپرسید تا شفافسازی شود.
2. **عدم امضای عجولانه و بدون مطالعه:**
* **فشار را نپذیرید:** تحت فشار، عجله یا به امید اینکه “بعداً درست میشود”، قراردادی را امضا نکنید.
* **سفید امضا ممنوع:** از امضای هرگونه سند یا قرارداد سفید امضا اکیداً خودداری کنید.
3. **نگهداری مستندات:**
* **نسخه قرارداد:** حتماً یک نسخه از قرارداد امضا شده و مهر و امضا شده توسط کارفرما را نزد خود نگهداری کنید.
* **سوابق پرداخت:** فیشهای حقوقی، رسیدهای پرداخت و هرگونه مدرک مرتبط با سابقه کاری خود را جمعآوری و نگهداری کنید.
* **مدارک بیمه:** از پرداخت حق بیمه و درج سوابق بیمهای خود اطمینان حاصل کنید.
4. **در صورت بروز اختلاف:**
* **مذاکره اولیه:** ابتدا سعی کنید مشکل را از طریق مذاکره با کارفرما یا بخش منابع انسانی حل کنید.
* **شکایت به اداره کار:** در صورت عدم حل مشکل، با در دست داشتن مدارک و مستندات لازم، به اداره کار و امور اجتماعی محل رجوع کرده و طرح شکایت کنید. مراجع حل اختلاف (هیئتهای تشخیص و حل اختلاف) در این زمینه صلاحیت رسیدگی دارند.
##
سوالات متداول (FAQ) با پاسخ کامل
در ادامه به برخی از سوالات متداول در خصوص تفاوت قرارداد کار موقت و دائم پاسخ داده میشود:
###
۱. آیا قرارداد موقت میتواند به قرارداد دائم تبدیل شود؟
**پاسخ:** بله، در برخی شرایط قرارداد موقت میتواند به دائم تبدیل شود. هرچند قانون کار ایران تعداد دفعات تمدید قرارداد موقت را مشخص نکرده است، اما رویه مراجع حل اختلاف اداره کار و بخشنامههای وزارت کار نشان میدهد که اگر یک کارگر برای مدت طولانی و برای شغلی با ماهیت دائمی در یک کارگاه مشغول به کار باشد و قراردادهای موقت وی به صورت مکرر تمدید شود، احتمال اینکه رابطه کاری وی در مراجع حل اختلاف “دائم” تلقی شود، بسیار بالاست. در این صورت، کارفرما موظف به رعایت حقوق و تعهدات مربوط به قرارداد دائم خواهد بود.
###
۲. آیا کارگران با قرارداد موقت از مزایای بیمه و بازنشستگی برخوردارند؟
**پاسخ:** بله. طبق قانون کار، تمامی کارگران (چه دائم و چه موقت) مشمول قانون تأمین اجتماعی بوده و کارفرما موظف به بیمه کردن آنها است. حق بیمه سهم کارگر و کارفرما باید به سازمان تأمین اجتماعی پرداخت شود. این بیمه شامل خدمات درمانی، از کار افتادگی، بازنشستگی و فوت میشود. هیچ تفاوتی در این زمینه بین کارگر دائم و موقت وجود ندارد.
###
۳. تفاوت اصلی در فسخ قرارداد کار دائم و موقت چیست؟
**پاسخ:** تفاوت اصلی در فسخ، به ماهیت زمانی قرارداد برمیگردد:
* **قرارداد دائم:** فسخ قرارداد دائم توسط کارفرما صرفاً در موارد مشخصی که در قانون کار پیشبینی شده (مانند قصور کارگر، عدم رعایت آییننامهها پس از تذکرات کتبی، یا تعدیل نیرو با مجوز مراجع ذیصلاح) امکانپذیر است. کارفرما در این حالت باید مراحل قانونی را طی کرده و ممکن است ملزم به پرداخت غرامت یا حق سنوات بیشتر باشد. فسخ غیرموجه میتواند منجر به بازگشت به کار کارگر توسط رأی اداره کار شود.
* **قرارداد موقت:** قرارداد موقت با رسیدن به تاریخ پایان آن، خود به خود خاتمه مییابد و نیاز به فسخ ندارد. اگر کارفرما بخواهد قرارداد را قبل از اتمام مدت آن فسخ کند، باید دلیل موجه داشته باشد و در برخی موارد، ملزم به پرداخت خسارت به کارگر خواهد بود.
###
۴. آیا در قراردادهای موقت نیز سنوات (مزایای پایان کار) تعلق میگیرد؟
**پاسخ:** بله. بر اساس قانون کار، به کارگران با قرارداد موقت نیز به نسبت مدت کارکرد، سنوات خدمت (مزایای پایان کار) تعلق میگیرد. کارفرما موظف است در پایان قرارداد موقت، مبلغی معادل آخرین حقوق به نسبت هر سال کارکرد را به عنوان سنوات به کارگر پرداخت کند. حتی اگر قرارداد موقت به دفعات تمدید شود، سنوات برای کل دوره کارکرد محاسبه و پرداخت خواهد شد.
###
۵. آیا در قرارداد موقت، کارگر میتواند از مزایای بیمه بیکاری استفاده کند؟
**پاسخ:** طبق قانون، کارگرانی که حداقل یک سال سابقه پرداخت بیمه داشته باشند و بدون میل و اراده خود (یعنی به دلیل تعدیل نیرو، پایان کارگاه، یا پایان قرارداد و عدم تمدید از سوی کارفرما) بیکار شوند، مشمول دریافت مقرری بیمه بیکاری هستند. بنابراین، کارگران با قرارداد موقت نیز در صورتی که واجد شرایط لازم باشند و قراردادشان بدون میل و اراده آنها به پایان رسیده و تمدید نشده باشد، میتوانند از بیمه بیکاری استفاده کنند. البته شرایط و ضوابط مربوط به احراز بیکاری غیرارادی توسط اداره کار و سازمان تأمین اجتماعی بررسی و تایید میشود.
###
۶. آیا دوره آزمایشی (دوره کارورزی) در هر دو نوع قرارداد قابل اجرا است؟
**پاسخ:** بله، دوره آزمایشی (یا دوره کارورزی) میتواند در هر دو نوع قرارداد کار دائم و موقت پیشبینی شود. حداکثر مدت دوره آزمایشی طبق قانون کار، یک ماه برای کارگران عادی و سه ماه برای مشاغل فنی و تخصصی است. در طول دوره آزمایشی، هر یک از طرفین (کارگر یا کارفرما) میتوانند بدون نیاز به پرداخت خسارت، رابطه کاری را قطع کنند. در صورت قطع رابطه از طرف کارفرما، کارفرما موظف به پرداخت حقوق دوره کارکرد کارگر خواهد بود. در صورت موفقیت در دوره آزمایشی، مدت این دوره جزو سابقه کار کارگر محسوب میشود.
